شيكردنه‌وه‌يه‌كى جوگرافى بۆ به‌رهه‌مى په‌له‌وه‌رو ڕۆڵى له‌ دابينكردنى خۆراكى دانيشتوان له‌ پارێزگاكانى هه‌رێمى كوردستانى عێراق

توێژەران

  • محەمەد زاهیر کۆخا سادق بەشی جوگرافیا، فاکەڵتی پەروەردە، زانکۆی کۆیە، هەرێمی کوردستان، عێراق https://orcid.org/0000-0002-4659-5340
  • پێشڕەو صمد تەوفێق بەشی جوگرافیا، فاکەڵتی پەروەردە، زانکۆی کۆیە، هەرێمی کوردستان، عێراق https://orcid.org/0000-0002-2674-9314
  • ڕێبین ڕۆستەم ڕەسوڵ زانکۆی ڕاپەڕین، سەنتەری توێژینەوە/گەرمبوونەوەی جیهان، هەرێمی کوردستان، عێراق https://orcid.org/0009-0000-9428-9009

##semicolon##

https://doi.org/10.14500/kujhss.v9n2y2026.pp400-413

##semicolon##

په‌له‌وه‌ر##common.commaListSeparator## دانيشتوان##common.commaListSeparator## هه‌رێمى كوردستان##common.commaListSeparator## خۆبژێوى##common.commaListSeparator## ئاسايشى خۆراك

پوختە

سامانى ئاژه‌ڵ به‌بەشێکی سەرەکى لە کەرتی کشتوکاڵى داده‌نرێت، كۆى گشتى پرۆژه‌كانى به‌خێوكردنى بەرهەمهێنانی په‌له‌وه‌رى گۆشت ده‌گاته‌ (1818) پڕۆژه‌، له‌گه‌ڵ بوونى (33) پڕۆژە بۆ به‌رهه‌مهێنانى هێلکەی خواردن، ئامانجى لێكۆڵينه‌وه‌كه‌ بريتيه‌ له‌ زانينى شوێنى پڕۆژەکانی بەخێوکردنی پەلەوەرو شیکردنەوەی دابەشبوونیان بەسەر ناوچەی لێکۆڵینەوەکەدا لە ئێستادا، هەروەها دیاریکردنی بڕی بەرهەمهێنانی گۆشت و هێلکەی خواردن و ڕۆڵی له‌ دابينكردنى خۆراکدا، گرنگی لێكۆڵينه‌وه‌كه‌ به‌شێوه‌ى ڕون و ئاشكرا ده‌رده‌كه‌وێت له‌‌ دابینکردنی پێویستی ناوخۆیی بۆ گۆشت و هێلکەی خواردن لە گەیشتن بە خۆبژێوی بۆ دانیشتوان و ڕەخساندنی هەلی کار بۆ دانیشتوانی ناوچەکە، به‌شێوه‌يه‌كى گشتى لێكۆڵينه‌وه‌كه‌مان دابه‌شكردووه‌ بۆ چوار ته‌وه‌رى سه‌ره‌كى، یەکەم تايبه‌ته‌ به‌ ناساندنى ناوچەی لێکۆڵینەوەو چەمک و زاراوه‌كانى تايبه‌ت به‌ لێكۆڵينه‌وه‌كه‌، ته‌وه‌رى دووه‌م باس له‌ دابه‌شبوونى جوگرافى گرنگى ڕێژه‌يى پرۆژه‌كانى په‌له‌وه‌ر ده‌كات، سه‌باره‌ت به‌ ته‌وه‌ى سێيه‌م تايبه‌تكراوه‌ به‌ به‌كارهێنانى شێوازى چه‌ندێتى له‌ بوارى ڕۆڵى په‌له‌وه‌ر له‌ دابينكردنى خۆراكى دانيشتوان، به‌ڵام ته‌وه‌رى چواره‌م تايبه‌ته‌ به‌ دابينكردنى خۆراک بۆ دانیشتوان و ئاسۆکانی داهاتوو لە ناوچەی لێکۆڵینەوەدا، گه‌يشتينه‌ ئه‌و ده‌رئه‌نجامانه‌ى كه‌‌ پارێزگاری سلێمانی لەڕووی بايه‌خى ڕێژەیی گۆشتی پەلەوەر (44.2%) لە پلەی یەکەمدایە، پارێزگاری هەڵەبجە لەڕووی بايه‌خى ڕێژەیی (1.7%) لە پلەی دووەمدایە، هەروەها لەڕووی بايه‌خى ڕێژەیی هێلکەی خواردن پارێزگاری هەولێر پلەی یەکەم دايه‌ كه‌ (53.9%)، پارێزگاری دهۆك بە ڕێژەی (22.2%) لە پلەی کۆتاییدایە، بەپێی ئەو زانیاریانەی کە لەبەردەستدان.

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

زانیاریی کەسیی نوسەر

محەمەد زاهیر کۆخا سادق, بەشی جوگرافیا، فاکەڵتی پەروەردە، زانکۆی کۆیە، هەرێمی کوردستان، عێراق

He is a lecturer in the Department of Geography, Faculty of Education, Koya University, Holder of a Ph.D., scientific title of Assistant Professor. His master's thesis is on transportation geography, and his doctoral thesis is on agricultural and economic geography. He has 2 books and 15 scientific papers in these fields.

پێشڕەو صمد تەوفێق, بەشی جوگرافیا، فاکەڵتی پەروەردە، زانکۆی کۆیە، هەرێمی کوردستان، عێراق

Peshraw Sammad Towfiq. She is an assistant Professor teaching in the Department of Geography, Faculty of Education at Koya University, Kurdistan Region, F.R. Iraq.
He has a B.Sc. degree in Geography, an M.Sc. degree in Population Geography, and a Ph.D. degree in Population Geography. He is a member of the Kurdistan Geography Community.
His research interests include population Geography, political Geography.

ڕێبین ڕۆستەم ڕەسوڵ, زانکۆی ڕاپەڕین، سەنتەری توێژینەوە/گەرمبوونەوەی جیهان، هەرێمی کوردستان، عێراق

Rebeen Rostam Rasull, lecturer at the University of Raparin, in the Global Warming Research Center (GWRC). B.Sc. degree in Geography from Koya University. M.Sc. and Ph.D. degrees in Political Geography from the same university.

سەرچاوەکان

إبراهيم، ابراهيم متي، (1983)، الأسس العلمية في رعاية وإنتاج الطيور الداجنة، مطابع جامعة الموصل، الموصل.

أحمد، عبدالغفور ابراهيم، (1999)، الأمن الغذائي في العراق ومتطلباته المستقبلية، ط1، مطبعة اليرموك، بغداد.

البرازي، نوري خليل و المشهداني، ابراهيم عبدالجبار، (2000)، الجغرافية الزراعية، ط2، دار الكتب للطباعة والنشر، الموصل.

البياتي، طارق أحمد خماس، (2023)، النمو السكاني والموازنة الغذائية في محافظة كركوك، اطرحة دكتوراه مقدمة كلية التربية للعلوم الانسانية/ جامعة تكريت، غير منشورة.

حميد، حسين عبدالمجيد وعبد، عبدالامير عباس، (2019)، الوزن الاستراتيجي لإنتاج اللحوم وبيض المائدة في محافظة ديإلى من الأمن الغذائي العراقي، مجلة ديإلى، العدد (82).

درويش، أم كلثوم مصطفى، (2016)، إنتاج الدواجن ودوره في التأمين الغذائي لمحافظة السليمانية - دولة العراق دراسة في الجغرافية الاقتصادية، أطروحة دكتوراه مقدمة كلية الآداب/ جامعة الاسكندرية، غير منشورة.

العبيدي، ماثل عارف عبدالرزاق، (2024)، إنتاج الدواجن وأثرها على الأمن الغذائي في محافظة صلاح الدين، رسالة ماجستيرمقدمة إلى كلية التربية للعلوم الانسانية/ جامعة تكريت، غير منشورة.

سمنيتف. أ، ترجمة مصلح حسين بوتاني، (1983)، إنتاج الدواجن، مطبعة جامعة البصرة، البصرة.

كوخاصادق، محمد ظاهر، (2023)، شيكردنه‌وه‌يه‌كى جوگرافى بۆ كێڵگه‌كانى به‌رهه‌مهێنانى په‌له‌وه‌ر له‌ پارێزگاى هه‌ولێر(لێكۆڵينه‌وه‌يه‌كه‌ له‌ جوگرافياى ئابورى)، تێزى دكتۆراه‌ پێشكه‌ش به‌ فاكه‌ڵتى په‌روه‌رده‌ى زانكۆى كۆيه‌ كراوه‌، بڵاونه‌كراوه‌ته‌وه‌.

منظمة الاغذية والزاعة الدوليى (الفاو) (1992)، الاغذية والتنمية نحو عالم ينعم بتغذية جيدة، روما.

حكومة إقليم كوردستان العراق، وزارة التخطيط، هيئة احصاء إقليم كوردستان، اليبانات منشورة، 2014.

حكومة إقليم كوردستان العراق، وزارة الزراعة والموارد المائية، قسم الثروة الحيوانية، اليبانات غير منشورة، 2014.

حكومة إقليم كوردستان العراق، وزارة الزراعة والموارد المائية، قسم الثروة الحيوانية، اليبانات غير منشورة، 2023.

حكومة إقليم كوردستان العراق، وزارة الصحة، اليبانات غير منشورة، 2023.

برنامج (ArcGis Pro 3.0.2).

بڵاو کرایەوە

2026-08-05

چۆنییەتی بەکارهێنانی سەرچاوە

کۆخا سادق م. ز., تەوفێق پ. ص. and ڕەسوڵ ڕ. ڕ. (2026) “شيكردنه‌وه‌يه‌كى جوگرافى بۆ به‌رهه‌مى په‌له‌وه‌رو ڕۆڵى له‌ دابينكردنى خۆراكى دانيشتوان له‌ پارێزگاكانى هه‌رێمى كوردستانى عێراق”, گۆڤاری زانکۆی کۆیە بۆ زانستە مرۆڤایەتی و کۆمەڵایەتییەکان, 9(2), pp. 400–413. doi: 10.14500/kujhss.v9n2y2026.pp400-413.

توێژینەوە هاوشێوەکان

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

تۆ دەتوانیت گەڕانی پێشکەوتو کارا بکە بۆ دۆزینەوەی توێژینەوە هاوشێوەکان بەکار بهێنیت بۆ ئەم توێژیینەوەیە.