دەستنیشانکردنی ئەو هۆکارە گرنگانەی کە کاریگەرییان لەسەر بەکارهێنان و پاشەکەوتکردنی خێزانەکانی مامۆستایان لە پارێزگای هەولێر
##semicolon##
https://doi.org/10.14500/kujhss.v9n1y2026.pp535-546##semicolon##
مامۆستایان##common.commaListSeparator## پارێزگای هەولێر##common.commaListSeparator## هۆکارە کۆمەڵایەتی-ئابوورییەکان##common.commaListSeparator## خەرجییەکانی بەکاربردن##common.commaListSeparator## پاشەکەوتکردنپوختە
مامۆستایان لە هەرێمی کوردستانی عێراق لە ساڵانی ڕابردوودا دیاردەی دواکەوتنی وەرگرتنی مووچەی مانگانەیان بۆ ماوەی ٣٠ بۆ ٦٠ ڕۆژ ئەزموون کردووە کە کاریگەری خراپی دروستکردوە لەسەر بەکاربردن و پاشەکەوتکردنی خێزانەکانیان. توێژەر هەوڵدەدات سەرەکیترین هۆکارە ئابورییە کۆمەڵایەتییەکان دەستنیشان بکات کە کاریگەرییان لەسەر خەرجی بەکاربردن و پاشەکەوتکردنی خێزانی مامۆستایان هەیە بۆ نمونەیەک لە ٣٩٠ مامۆستا لە پارێزگای هەولێر. بۆیە دوو مۆدێلی ئابووریپێوانەیی بۆ کۆی خەرجییەکانی بەکاربردن و پاشەکەوت پەرەی پێدرا. دۆزینەوەکان دەریدەخەن کە مووچە/مانگ، داهاتی هاوسەر/مانگ، ژمارەی منداڵان، و هەندێک گۆڕاوەی چۆنایەتی کە ئاماژەن بۆ کەرتی کار (قوتابخانە ئەهلییەکان)، و خوێندنی منداڵانی مامۆستا (قوتابخانەی ئەهلی)، کاریگەری ئەرێنی و بەرچاویان لەسەر بەکاربردن هەیە. لە کاتێکدا گۆڕاوێکی چۆنایەتی بڕوانامەی بەکالۆریۆس کاریگەری نەرێنی و بەرچاوی لەسەر بەکارهێنانی خێزانی مامۆستا هەیە، بە بەراورد لەگەڵ دکتۆرا. سەبارەت بە مۆدێلی پاشەکەوتکردن، مووچەی مامۆستا و داهاتی هاوسەر کاریگەرییەکی بەرچاویان لەسەر پاشەکەوتی خێزانی مامۆستایان هەیە. جگە لەوەش، حیساباتی لاستیکیی خەرجییەکانی بەکاربردن بەهۆی گۆڕانکاری لە مووچەی مامۆستا، داهاتی هاوسەر و ژمارەی منداڵان، هەموویان ئەرێنین، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە سێ گۆڕاوەکە بە هۆکاری ئاسایی دادەنرێت کە کاریگەرییان لەسەر خەرجییەکانی بەکارهێنانی خێزانی مامۆستایان هەیە. کۆی خەرجییەکان نالاستیکی بوون بۆ گۆڕانکاری لە مووچەی مامۆستا، و داهاتی هاوسەر، هەرچەندە لاستیکی بوو بۆ ژمارەی منداڵان. لاستیکی پاشەکەوتی؛ مووچەی مامۆستا و داهاتی هاوسەر، ئەرێنین، لاستیکین بۆ مووچەی مامۆستا، و نالاستیکین بۆ داهاتی هاوسەر. ئەم توێژینەوەیە پێشنیاری ئەوە دەکات حکومەت مووچەی مامۆستایان زیاد بکات، پاڵنەر دروست بکات بۆ هاوسەری مامۆستا بۆ کارکردن و باشترکردنی تواناکانی کارکردنی بۆ بەدەستهێنانی داهاتی زیاتر، مامۆستایان پێویستە کار بۆ بەدەستهێنانی بڕوانامەی خوێندنی باڵا بکەن، هەروەها کارکردن لە دامەزراوە پەروەردەییە ئەهلییەکان.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
سەرچاوەکان
Ahmed, Z., Khan, R., & Ali, F. (2020). Household Consumption and Income Dynamics in Developing Economies: Focus on Teachers. Economic Review Quarterly, 18(2), 102-119.
Beshears, J., Choi, J. J., Laibson, D., & Madrian, B. C. (2009). The importance of default options for retirement saving outcomes: Evidence from the United States. NBER Working Paper.
Breusch, T. S., & Pagan, A. R. (1979). A simple test for heteroscedasticity and random coefficient variation. Econometrica, 47(5), 1287. https://doi.org/10.2307/1911963
Brown, M., & Haughwout, A. (2019). Job stability and savings behavior: Evidence from public sector employees. Journal of Public Economics.
Clark, R. L., d'Ambrosio, M. B., McDermed, A. A., & Sawant, K. (2006). Financial education and retirement savings. Journal of Pension Economics and Finance.
Clark, R., Brown, A., & Taylor, M. (2019). Financial Strains on Educators: A Study of Teacher Expenditure Patterns. Journal of Educational Economics, 12(3), 45-60.
Consumer Price Index (CPI) in Kurdistan region, Nov/ 2024. (n.d.). https://krso.gov.krd/en/publications/consumer-price-index-cpi-in-kurdistan-region-nov/-2024
Costrell, R. M., & Podgursky, M. (2009). Distribution of benefits in teacher retirement systems and their implications. Education Finance and Policy.
Duxbury, L., & Higgins, C. (2001). Work-life balance in dual-income households. Journal of Family and Economic Issues.
Engel, E. (1857). Die Produktions- und Konsumptionsverhältnisse des Königreichs Sachsen. Reprinted in Jahrbücher für Nationalökonomie und Statistik.
Friedman, M. (1957). A Theory of the Consumption Function. Princeton University Press.
Gujarati, D. N., & Porter, D. C. (2009). Basic Econometrics (5th ed.). McGraw-Hill.
Khan, R., Ahmed, Z., & Ali, F. (2021). Determinants of Household Expenditure in Developing Economies: Insights from Education Sector Employees. Economic Review Quarterly, 18(2), 78-92.
Kurdistan Region Statistics Office, Ministry of Planning, Kurdistan Regional Government, Number of teachers in public & private schools. (n.d.). https://krso.gov.krd/en/indicator/health-and-education/education/number-of-teachers-in-public-and-private-schools
Lee, J., Park, S., & Kim, H. (2020). Comparative Analysis of Household Consumption Across Occupations. Social Science Quarterly, 101(1), 134-150.
Lusardi, A., & Mitchell, O. S. (2014). The economic importance of financial literacy: Theory and evidence. Journal of Economic Literature.
Martinez, P., & Gomez, L. (2023). Improving Teachers’ Financial Resilience Through Policy Reform. Education and Economy Journal, 22(1), 13-25.
Modigliani, F., & Brumberg, R. (1954). Utility Analysis and the Consumption Function: An Interpretation of Cross-Section Data. Post-Keynesian Economics, 388-436.
Mohammed, W. A., Amin, C. K. ., Salih, B. A. ., & Saleh, H. M. (2024). The Impact of PE Teachers’ Attitudes on High School Students’ Motivation and Lesson Engagement. Koya University Journal of Humanities and Social Sciences, 7(2), 498-505. https://doi.org/10.14500/kujhss.v7n2y2024.pp498-505
Munnell, A. H., Aubry, J.-P., & Cafarelli, M. (2011). The impact of pensions on savings behavior. Center for Retirement Research.
Nguyen, T. P. (2022). Urban Living Costs and Household Spending: The Case of Teachers. Urban Economics Review, 14(4), 301-319.
Sarmah, H.K., Hazarika, B.B. and Choudhury, G. (2013) An Investigation on Effect of Bias on Determination of Sample Size on the Basis of Data Related to the Students of Schools of Guwahati. International Journal of Applied Mathematics & Statistical Sciences, 2, 33-48. - References - Scientific Research Publishing. (n.d.-a). https://www.scirp.org/reference/referencespapers?referenceid=2848227
SAP Library - Causal analysis. (n.d.). https://help.sap.com/doc/saphelp_scm700_ehp02/7.0.2/en-US/e8/3cc95360267614e10000000a174cb4/frameset.htm
Smith, D., & Johnson, E. (2018). Inflation and its Impact on Middle-Class Professionals. Economic Perspectives, 10(2), 67-84.
Thaler, R. H. (1990). Anomalies: Saving, Fungibility, and Mental Accounts. Journal of Economic Perspectives, 4(1), 193-205
Thaler, R. H., & Sunstein, C. R. (2008). Nudge: Improving decisions about health, wealth, and happiness. Penguin Books.
Way, W. L., & Holden, K. C. (2009). Teachers' financial literacy and financial behavior. The Journal of Consumer Education.
Wooldridge, J. M. (2010). Econometric Analysis of Cross Section and Panel Data. MIT Press.
Wooldridge, J. M. (2013). Introductory Econometrics: a Modern Approach. Cengage Learning.
##submission.downloads##
بڵاو کرایەوە
چۆنییەتی بەکارهێنانی سەرچاوە
ژمارە
بەش
##submission.license##
##submission.copyrightStatement##
##submission.license.cc.by-nc-nd4.footer##
