کاریگەری وزەی نوێبووەوە لەسەر گەشەی ئابووری لە سعودیە
شیکارییەکی بەراوردکاری بە بەکارهێنانی مۆدێلی ARDL و VAR
##semicolon##
https://doi.org/10.14500/kujhss.v9n1y2026.pp624-630##semicolon##
شانشینی سعودیە##common.commaListSeparator## بەکارهێنانی وزەی نوێبووەوە##common.commaListSeparator## مۆدێلی ARDL##common.commaListSeparator## مۆدێلی VAR##common.commaListSeparator## بەرهەمی ناوخۆیی نانەوتپوختە
ئەم توێژینەوەیە ئامانجی لێکۆڵینەوەیە کە چۆن وەبەرهێنان لە وزەی نوێبووەوە کاریگەری لەسەر گەشەی ئابووری نە-نەوتی لە شانشینی سعودیە لە ماوەی ٢٠٠٠-٢٠٢٣دا هەیە. پشت بەستن لە داتای سەرەتایی وەزارەتەکانی سعودیە، هەروەها داتای لاوەکی ئاژانسی نێودەوڵەتی وزە ( (IEAو ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی نوێبووەوە ( (IRENA و بانکی نێودەوڵەتی بەکارهێنراون. لەم لێکۆلینەوە بەکارهێنانی تەکنیکە پێشکەوتووەکانی ئابووریپێوان لەوانەش مودێلی (ARDL)مان بەکارهێنا بۆ خەمڵاندنی کاریگەری کورتخایەن و درێژخایەن، لەگەڵ مۆدێلێ ( (VAR بۆ شیکردنەوەی داینامیکی و هۆکارگەرایی پەیوەندییەکان. ئەنجامەکانی ( (ARDLدەریدەخەن کە زیادبوونی یەک خاڵ لەسەدا لە بەکارهێنانی وزەی نوێبووەوە ( (RECدەبێتە هۆی گەشەکردنی بەرهەمی ناوخۆیی نانەوتی بە ڕێژەی (0.50%) (p = 0.03)، لەکاتێکدا زیادبوونی یەک خاڵ لە بەرهەمهێنانی کارەبای نوێبووەوە ( (REOدەبێتە هۆی زیادبوونی (2.00%) (p = 0.01).هەردوو پێکهاتنی سەرمایەی جێگیر (0.40%)، (p = 0.04) و هەناردەکردن (0.30%)، ((p = 0.05، گەشەکردن بەرز دەکەنەوە. زاراوەی ڕاستکردنەوەی هەڵە (0.55- )،(p=0.01) ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە (55%)ی ناهاوسەنگیەکان ساڵانە ڕاست دەکرێنەوە. تێستی VAR Granger پشتڕاستی دەکەنەوە کە REC گەشەی بەرهەمی ناوخۆیی هاندەدات (F= 4.25) (p= 0.02)، کە REO هاندەری دامەزراندنە لە کەرتەکانی وزەی نوێبووەوە. (F= 3.80)، (p= 0.03)، و REC هاتنی وەبەرهێنانی بیانی ڕاستەوخۆ ڕادەکێشێت. ھاوشێوەکردنی دارایی دەریدەخات کە زیادبوونی وەبەرھێنانی وزەی نوێبووەوە لە 0.50 ملیار دۆلاری ئەمریکی لە ساڵی 2018 بۆ 0.70 ملیار دۆلاری ئەمریکی لە ساڵی 2022 بە دوو هێندەکردنی پاشەکەوتی یارمەتییەکان لە 0.20 ملیار دۆلاری ئەمریکی بۆ 0.40 ملیار دۆلاری ئەمریکی جێگیر دەکرێت. پێشنیار دەکەین کە باجی خۆراکدان بەرز بکرێتەوە، پاشەکەوتکردنی یارمەتییەکان ئاراستە بکرێت بۆ ڕاهێنانی کارامەیی سەوز، و بەستنەوەی ئامانجەکانی وزەی نوێبووەوە بە ئامانجەکانی کەمکردنەوەی دووەم ئۆکسیدی کاربۆن بۆ پێشخستنی کارنامەی هەمەچەشنکردنی ئابووری دیدگای ٢٠٣٠.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
سەرچاوەکان
Abu‐Rub, M., Al‐Harbi, S. , & Al‐Tamimi, R. (2023). Renewable energy investments and economic growth in Saudi Arabia: Firm‐level evidence from 2000 to 2023. Journal of Energy Economics, 42(1), 125–145. https://doi.org/10.1016/j.jee.2023.01.002
Alabdulkareem, H., Alghamdi, S. , Alqarni, A., & Alshammari, N. (2022). Integrating circular carbon economy with renewable energy: A new paradigm for oil‐dependent nations. Energy Strategy Reviews, 18, 100–118. https://doi.org/10.1016/j.ESR.2022.100118
Abdulrahman, H., & Alotaibi, F. (2021). Renewable energy investments and non‐oil GDP growth in Saudi Arabia. International Journal of Energy Economics, 34(3), 250–270. https://doi.org/10.1016/j.ije.2021.03.005
Alghamdi, M., & Alomar, I. (2021). Beyond the resource curse: Renewable energy’s role in economic diversification. Journal of Sustainable Development, 15(2), 112–130. https://doi.org/10.5539/jsd.v15n2p112
Almulla, A., & Al‐Mohaimeed, M. (2022). Renewable energy adoption and employment dynamics: Evidence from the Middle East. Renewable Energy Studies, 12(4), 350–368. https://doi.org/10.1016/j.res.2022.07.003
Alsharif, A., Alqahtani, S. , & Alzahrani, T. (2020). Renewable energy and economic diversification in Saudi Arabia: A policy perspective. Energy Policy, 132, 110–120. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2020.03.005
Al‐Attar, A., & Buerkle, M. (2022). Challenges and opportunities in Saudi Arabia's renewable energy sector: A policy analysis. Journal of Energy Policy and Management, 9(1), 50–
68. https://doi.org/10.1016/j.jeppm.2022.01.004
Elgendy, A., & Ahmed, B. (2021). The fiscal impact of energy transitions in oil‐ dependent economies. Energy Policy Journal, 50(2), 200–220. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2021.01.005
El‐Sayed, M., & Hassan, R. (2022). Renewable energy and economic reforms: A comparative study in the Gulf. Journal of Energy Reform, 7(2), 150–170. https://doi.org/10.1016/j.jer.2022.02.007
International Energy Agency. (2023). Renewable energy market report 2023. IEA. https://www.iea.org/reports/renewable-energy-market-report-2023
International Monetary Fund. (2022). World economic outlook database. International Monetary Fund. https://www.imf.org/en/Publications/WEO
International Renewable Energy Agency. (2022). Renewable energy statistics 2022.
IRENA. https://www.irena.org/publications/2022/Jan/Renewable-Energy-Statistics-2022
Khan, S., Patel, R. , Alghamdi, F., & Alzahrani, Y. (2023). Hydrogen and renewable energy transitions in oil‐rich economies. Energy Transition Review, 8(1), 45–66. https://doi.org/10.1016/j.etr.2023.01.004
King Abdullah Petroleum Studies and Research Center. (n. d.). Energy subsidies and avoided oil consumption estimates. KAPSARC. https://www.kapsarc.org/research/energy- subsidies/
Rahman, M., & Velayutham, V. (2023). Nonlinear dynamics in renewable energy and economic growth: A NARDL approach. Journal of Economic Modeling, 34(1), 89–110. https://doi.org/10.1016/j.jem.2023.03.007
##submission.downloads##
بڵاو کرایەوە
چۆنییەتی بەکارهێنانی سەرچاوە
ژمارە
بەش
##submission.license##
##submission.copyrightStatement##
##submission.license.cc.by-nc-nd4.footer##
