Suitability Analysis Using GIS-Based AHP-MCDM for Solar Farm Site Selection in Tanjero Subdistrict

A Study in the Geography of Energy

توێژەران

  • هاوبەش عەبدوڵا ئەحمەد بەشی جوگرافیا، کۆلێژی زانستە مرۆییەکان، زانکۆی سلێمانی، هەرێمی کوردستان، عێراق https://orcid.org/0009-0002-3120-8499
  • پاکیزە عەزیز سەعید بەشی جوگرافیا، کۆلێژی زانستە مرۆییەکان، زانکۆی سلێمانی، هەرێمی کوردستان، عێراق
  • Soran Rashid بەشی جوگرافیا، فاکەڵتی پەروەردە، زانکۆی کۆیە، کۆیە 44023، هەرێمی کوردستان – ف.ر. عێراق

:

https://doi.org/10.14500/kujhss.v8n2y2025.pp665-672

:

Tanjero, Solar energy, Electricity shortfall, Solar power plants, MCDM.

پوختە

لە ڕۆژگاری ئەمڕۆدا کارەبا یەکێکە لە هەرە پێداویستییە سەرەتایی و بنەڕەتییەکانی مرۆڤ لە سەرانسەری جیهاندا. بێگومان دەستەبرکردنی ئەم پێداویستییەش بۆ هاونیشتمانیان بە پلەی یەکەم لە ئەستۆی حکومەتە. بە شێوەیەکی گشتی لە هەرێمی کوردستاندا و بە تایبەتیش لە ناوچەی لێکۆڵینەوەدا، حکومەت بە پلەی یەکەم پشت بە سەرچاوەکانی وەك بەنداوەکان و سەرچاوە فۆسیلیەکان بە تایبەتی (گازی سروشتی و گازی شل) دەبەستێت بۆ بەرهەمهێانی وزەی کارەبا، بەڵام ئەو بڕەی کە بەرهەم دێت بەشی پڕکردنەوەی پێداویستییەکانی هاونیشتیمانیان ناکات. هاوکات لە ناوچەی لێکۆڵینەوەدا هیچ توێژینەوەیەکی زانستی ئەو تۆ ئەنجام نەدراوە کە باس لە گونجاوی شوێنی بکات بۆ بەرهەم هێنانی وزەی کارەبا لە ڕێگای سوود وەرگرتن لە خانە خۆرییەکانەوە، کە دەتواندرێت لەم ڕێگایەوە ڕادەی پشت بەستن بە بەکارهێنانی سووتەمەنییە فۆسیلییەکان کەم بکرێتەوە. بە پێچەوانەوە بۆ پڕکرنەوەی ئەو کورتهێنانەی کە لە بەرهەمهێنانی وزەی کارەبادا هەیە پشت بە مۆلیدە ئەهلییەکان دەبەسترێت، کە ئەم مۆلیدانە بە گازی شل کاردەکەن و سەرچاوەیەکی مەترسیدارن بۆ پیسکردنی ژینگە. ئەمە لە کاتێکدایە کە حکومەت دەتوانێت لە جیاتی سوود وەرگرتن لەو مۆلیدانە سوود لە سەرچاوەکانی وزەی نوێبووەوە کە پێشی دەگوترێت وزەی سەوز وەربگرێت بۆ چارەسەرکردنی ئەو کورتهێنانەی کە هەیە، لەم ڕوانگەیەشەوە لە بەرئەوەی لە ناوچەی لێکۆڵینەوەدا بەشێکی زۆری ڕۆژەکانی ساڵ ئاسمان ساماڵە، دەکرێت سوود لە تیشکی خۆر وەربگیرێت وەك جێگرەوەیەکی زۆرباش و کاریگەر بۆ مۆلیدەکان، کە بێگومان ئەم جۆرە وزەیە بە پێچەوانەی سەرچاوە فۆسیلییەکانەوە دۆستی ژینگەیە و بەردەوام نوێ دەبێتەوە. هەربۆیە لەم توێژینەوەدا تیشك خراوەتە سەر دەستنیشانکردنی گونجاوترین شوێن بۆ دروستکردنی کێڵگەی خانە خۆرییەکان لە ناحیەی تانجەرۆدا. لەو پێناوەشدا و بە مەبەستی بە دەستهیێنانی ئەنجامێکی زانستی ورد و دروست سوود لە بەکارهێنانی میتۆدی بڕیاردانی فرە پێوەر (AHP-MCDM) وەرگیراوە. ئەنجامی توێژینەوەکە ئەوە دەردەخات کە ناوچەی لێکۆڵینەوە زۆر گونجاوە بۆ دروستکرنی کێڵگەی خانەی خۆری و دەتواندرێت بە نزیکەیی سوود لە (30٪)ی کۆی گشتی ڕووبەری ناوچەکە وەربگیرێت بۆ بەرهەمهێنانی وزەی کارەبا لە ڕێگای خانە خۆرییەکانەوە.

Downloads

Download data is not yet available.

زانیاریی کەسیی نوسەر

هاوبەش عەبدوڵا ئەحمەد, بەشی جوگرافیا، کۆلێژی زانستە مرۆییەکان، زانکۆی سلێمانی، هەرێمی کوردستان، عێراق

Habwash Abdalla Ahmed, Assistant Lecturer at the University of Sulaimani, holds a B.Sc. degree in Geography and an MA. degree in Economic Geography. My research interests include: Political Geography, Hydropolitics, and Geography of Energy.

پاکیزە عەزیز سەعید, بەشی جوگرافیا، کۆلێژی زانستە مرۆییەکان، زانکۆی سلێمانی، هەرێمی کوردستان، عێراق

Pakiza Aziz Saied and I am an assistant Professor with a PhD in Climatology and MSc in GIS (Remote sensing). I teach in the School of Humanities at the University of Sulaimani in the Kurdistan Region, Iraq.

Soran Rashid, بەشی جوگرافیا، فاکەڵتی پەروەردە، زانکۆی کۆیە، کۆیە 44023، هەرێمی کوردستان – ف.ر. عێراق

Soran Omer Rashid is an Assistant Lecturer at Koya University. He holds a Master’s degree in Political Geography. His teaching and research interests include geopolitics, pedagogy, peace education, entrepreneurship education, and the geography of energy with a focus on green energy solutions. He has extensive experience as a trainer in modern pedagogy and entrepreneurship, working with university students, educators, and youth initiatives. His current research includes higher education reform, peacebuilding in pedagogy, the political geography of strategic spaces, and geographical approaches to renewable energy, particularly through GIS-based methods for solar energy site selection.

سەرچاوەکان

A. E. Dinçer, A. Demir, K. Yılmaz. 2025. "Enhanced Objectivity of AHP for More Reliable Solar Farm Site Selection." Energy Science & Engineering, p. 1-15.

Aykaç, Yunus Emre. 2020. Güneş enerji santrali yer seçimi için iki aşamalı bir model önerisi: Tunceli örneği. Yüksek Lisans Tezi, Munzur Universitesi: Yök Tez Merkezi.

Canan Kocabaldır, Mehmet Ali Yucel. 2020. "GIS-Based Multi-Criteria Decision Analysis of Site Selection for Photovoltaic Power Plants in Çanakkale Province." International Journal of Environment and Geoinformatics 347-355.

Demirci, Ayhan. 2019. "Kuruluş yeri seçiminde analitik hiyerarşik süreç yöntemi: sağlık kurumlarında bir uygulama." Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 5(1) 39-55.

Deniz Arca, Hülya Keskin Çıtroğlu. 2022. "Güneş enerjisi santral (GES) yapım yerlerinin CBS dayalı çok kriterli karar analizi ile belirlenmesi: Karabük örneği." Geomatic 17-25.

Effat, Hala Adel. 2013. "Selection of Potential Sites for Solar Energy Farms in Ismailia Governorate, Egypt using SRTM and Multicriteria Analysis." International Journal of Advanced Remote Sensing and GIS, Volume 2, Issue 1 205-220.

Hassan Z. Al Garni, Anjali Awasthi. 2018. "Solar PV Power Plants Site Selection: A Review." Advances in Renewable Energies and Power Technologies, Volume 1: Solar and Wind Energies 57-75.

Matpay, Bülent. 2024. "Coğrafi bakımdan güneş enerji santrali (GES) için uygun yerlerin belirlenmesi: Van ili örneği." Türk Coğrafya Dergisi, 85 7-19.

Melis Uzar, Hüseyin Koca. 2020. "Güneş enerjisi santrallerinin yer seçimi için uygunluk haritasının oluşturulmasında klasik ve bulanık mantığa dayalı yöntemlerin analizi: Menemen örneği." Jeodezi ve Jeoinformasyon Dergisi, Cilt 7, Sayı 1, p. 11 - 28.

Oluseye Adebimpe, Sunday Usman. 2022. "A GIS-AHP approach for evaluating site suitability for solar power plant: a case study of Ewekoro LGA., Nigeria." Nigerian Journal of Technology, Vol. 41, No. 4, p. 680-692, DOI: 10.4314/njt.v41i4.6.

Rusol, Al-Timimi. 2024. "Determination Optimum Sites for Solar Energy Harvesting in Iraq Using Multi_Criteria ." raqi Journal of Agricultural Sciences, Special Issue 25-33.

Saaty, R. W. 1987. "The analytic hierarchy process-what it is and how it is used." Math Modelling, Vol. 9, No. 3-5 161-176.

Stoilova, Svetla. 2018. "An approach for choosing the optimal route and type of transport for freight carriage using Compromise programming." MATEC Web of Conferences. Sofia. 1-9.

Thomas L. Saaty , Luis G. Vargas. 2012. Models, Methods, Concepts & Applications of the Analytic Hierarchy Process, Second Edition. New York : Springer.

Uyan, Mevlut. 2013. "GIS-based solar farms site selection using analytic hierarchy process." Renewable and Sustainable Energy Reviews, Volume 28, page 11-17.

Downloads

بڵاو کرایەوە

2025-12-24

چۆنییەتی بەکارهێنانی سەرچاوە

ئەحمەد ه. ع., سەعید پ. ع. and Rashid, S. (2025) “Suitability Analysis Using GIS-Based AHP-MCDM for Solar Farm Site Selection in Tanjero Subdistrict: A Study in the Geography of Energy”, گۆڤاری زانکۆی کۆیە بۆ زانستە مرۆڤایەتی و کۆمەڵایەتییەکان, 8(2), pp. 665–672. doi: 10.14500/kujhss.v8n2y2025.pp665-672.

ژمارە

بەرگ 8 ژمارە 2 (2025): ژمارە پانزە

بەش

Articles

License

Copyright (c) 2025 Hawbash A. Ahmed, Pakiza A. Saied, Soran Rashid

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

توێژینەوە هاوشێوەکان

1 2 3 4 5 > >> 

تۆ دەتوانیت گەڕانی پێشکەوتو کارا بکە بۆ دۆزینەوەی توێژینەوە هاوشێوەکان بەکار بهێنیت بۆ ئەم توێژیینەوەیە.