الحرب في الشعر الكردي الحديث من فترة ما بعد الانتفاضة إلى نهاية حرب داعش
محتوى المقالة الرئيسي
الملخص
نتيجة للحروب العديدة التي حدثت في التاريخ المعاصر للشعب الكردي، وخاصة فى هذه الجزء من جنوب كردستان قد مر بوضع صعب على سبيل المثال، حرب ثماني السنوات بين العراق وإيران (1980-1988)، وحرب الخليج (1990-1991)، وحرب الأشقاء (1994-1998) بين الحزبين الكرديين (حزب الديمقراتى الكردستاني والاتحاد الوطني الكردستاني)، الحرب العراق مع قوات التحالف، غزو العراق في 19 مارس إلى 1 مايو 2003، وأطلقت عليه الولايات المتحدة عملية حرية العراق. القتال بين تنظيم الدولة الإسلامية (داعش) والبشمركة الكردية استمرت الحرب من سنة 2014 إلى 2017. وكان لهذه الحروب تأثير قوي على حياة الشعب الكردي، وخاصة على المستوى الثقافي والأدبي. حيث شعر الشعراء الكرد بالمسؤولية في هذه المراحلة، فقد رأوا أن الحرب لا تجلب إلا الدمار، وتنعكس هذه المسؤولية في النصوص الشعرية، وإذا نظرنا إلى ربع القرن هذا (1991-2017) نرى أن قصائدهم مليئة بالرسائل، لذلك خصصنا هذه المقالة عن الحرب كموضوع في الشعر الكردي المعاصر، سنقوم بتحليل المواضيع و نعطي أمثلة من الشعر الكردي ذات المحتوى المتعلق بالحرب والدوافع التي دفعت الشعراء إلى استخدام هذه الموضوع.
التنزيلات
تفاصيل المقالة

هذا العمل مرخص بموجب Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
المراجع
بایز، ئەرسەلان (٢٠١٣)، ئەدەب و ئایدۆلۆژیا، چ. ١، چاپخانەی شەهاب، هەولێر.
بێچار، ساڵح (٢٠١٩)، دیوانی ساڵح بێچار، چ. ١، چاپخانەی كارۆ، سلێمانی.
بەرزنجی، جەلال (٢٠٠٩)، هەوڵدانێكی تر بۆ گرتنی مەوداكان وسەرجەم شیعرەكانی تر، چ. ١، چاپخانەی ئاراس، هەولێر.
پیرباڵ، فەرهاد (٢٠١٣)، پەناهەندەی ژمارە ٣٣٣-٣٣ سەرجەم بەرهەمە شیعرییەكان، چ. ٤، چاپ و بڵاوكراوەی غەزەلنووس، سلێمانی.
پەشێو، عەبدوڵلا (٢٠١٤)، هەسپم هەورە و ڕكێفم چیا، چ. ٤، چاپخانەی ڕۆژهەڵات، هەولێر.
حەوێز، سروشت جەوهەر (2015)، پاپەندبوون لە شیعری كوردیدا- كرمانجی خواروو (١٩٥٠ -١٩٧٥)، تێزی دكتۆا، سكوڵی زمان، زانكۆی سلێمانی.
خاڵ، شێخ محەمەدی (٢٠٠٥)، فەرهەنگی خاڵ، چ. 2، چاپخانەی وەزارەتی پەروەردە، هەولێر.
خۆرانی، هاشم (٢٠٢٠)، جۆگەڵەی خوێن و فرمێسك، چ. 1، چاپخانەی نییە، هەولێر.
خۆشناو، ئەبوبەكر (٢٠٠٣)، شیعری بەرەنگاریی كوردی (١٩٧٥- ١٩٩١)، چ. ١، چ. ١، بێ ناوی چاپخانە، سلێمانی.
دەشتی، عوسمان (٢٠٠٩)، دەربارەی ناوەڕۆكی سیاسیی و كۆمەڵایەتی شیعرەكانی (هێمن)، چ. ٢، چاپخانەی ڕۆژهەڵات، هەولێر.
دەشتی، كەریم (٢٠١٢)، دیوانی كەریم دەشتی- كۆ شیعر، ب. ٢، چ. ١، چاپخانەی ڕۆژهەڵات، هەولێر.
سەرتاش، زرار (٢٠١٨)، هەڵچوونێك لە كۆچی باران، چ. ١، چاپخانە (دار الشوۆن والپقافە العامە)، بەغدا.
عەبدوڵلا، ئەحمەد محموود (٢٠١٣) سوریالیزم لە شیعری كوردیدا (دوای ڕاپەڕین- ١٩٩١) چ. ١، چاپخانەی بینای، سلێمانی.
عەلی، بەختیار (٢٠١٥)، ئەی بەندەری دۆست، ئەی كەشتی دوژمن، چ. ٣، چاپخانەی تاران، تاران.
غەمبار، جەمال (٢٠١٠)، دیوانی جەمال غەمبار، چ. ١، چاپخانەی بینایی، سلێمانی،
قەرەداغی، دلاوەر (٢٠١٣)، جادەی مێخەك، ب. ١، چ. ١، چاپخانەی ڕجایی، تاران.
كەریم، ئازاد عەبدولواحید (٢٠١٣)، سۆسیۆلۆژیای ئەدەب، چ. ١، چاپخانەی كارۆ، سلێمانی.
گەرمیانی، عادل (٢٠١٩)، ڕیالیزم لە ڕۆمانی كوردی هاوچەرخدا، چ. ١، چاپخانەی شەهاب، هەولێر.
لازاریف، م. س. (٢٠٠٨)، مێژووی كوردستان، و. هۆشیار عەبدوڵلا سەنگاوی، چ. 1، چاپخانەی ڕۆژهەڵات، هەولێر.
لەتیف، حسێن (٢٠٢١)، عەقڵی شیعریی، چ. ١، چاپخانەی سەردەم، سلێمانی.
ماضی، شكر عزیز (٢٠١٠)، تیۆری ئەدەب، و. سەردار ئەحمەد گەردی، چاپخانەی ماردین، هەولێر.
محەمەد، زانەر (٢٠١٢)، فەرهەنگی گیرفانی ئۆكسفۆرد چ. ١، چاپخانەی چوارچرا، هەولێر.
موكریانی، هەژار (١٣٨٥)، فەرهەنگی هەنبانەبۆرینە، چ. ١، چاپخانەی سروش، تهران.
میرە، ئەحمەد (٢٠٢٠)، یاخییبوون لە نیشتیمان و سیاسەت و ئایین لە جیهانبینی (شێركۆ بێكەس و ماغوت)دا، چ. ١، چاپخانەی ڕەهەند، سلێمانی.
مەلازادە، ڕێبوار محەمەد (٢٠٢٠)، تیۆری ئەدەبی- دەقی شیعری كوردی لە تیۆری ئەدەبییدا، چ.١، چاپخانەی ئاوێر، هەولێر.
هەڵمەت، لەتیف (٢٠١٤)، دیوانی لەتیف هەڵمەت، چ. ١، چاپخانەی تاران، تاران.
ئامێدی، عەبدوڵلا یاسین (٢٠٠٥)، هۆنراوەی بەرگریی لە بەرهەمی چەند شاعیرێكی كرمانجی سەروودا، چ. 1، چاپخانەی ئاوێر، هەولێر.
یوسف، ڕێزان شڤان (٢٠١٢)، هیومانیزم د هۆزانا نوییا كوردیدا، چ. ١، چاپخانا هەوار، دهۆك.
ئیسكارپیت، ڕۆبێر (٢٠١٨)، كۆمەڵناسی ئەدەب، و. هیمداد حسێن و سەنگەر نازم، چ. ١، چاپخانەی ئاوێر، هەولێر.
الكوردي، محمد علي (١٩٨١)، ادب المقاومة الفرنسیة في الحرب العالمیة الثانیة، مجلة الثقافة الاجنبیة فصلیة، العدد: 4، تصدرها دار الجاحظ، بغداد.
الحافظ، یاسین طە (١٩٨١)، ادب الحرب والمقاومة.. لماذا؟ مجلة الثقافة الاجنبیة فصلیة، العدد: 4، تصدرها دار الجاحظ، بغداد.
Gartzke, Erik (1999), War Is in the Error Term, International Organization, Volume 53 , Issue 3 , Summer.
Mozley, J. B. (1876), University Sermons v. 101Citation details for J. B. Mozley، University Sermon.
Traduit, de v. jdanov (1956), some recent soviet studes in literature soviet literature, n. 8, Moscow.
Haward, Lawrence, )February 28, (1916, The Effect of War upon Art and Literature Delivered at the University of Manchester.
سایت و پێگە ئەلیكترۆنییەكان:
ئاكۆیی، ئیسماعیل (28/3/ 2015)، لە لایەن (ئیسماعیل ئاكۆیی) گوتراوە. لە ڕێككەوتی (11/2/ 2023) وەرگیراوە. https://images.app.goo.gl/cKc9eNWJp7sWMbA97
ئیبراهیم، حەمە سەعید (2/ 2/ 2015)، لە لایەن (سەباح جەوهەر) گوتراوە، لە ڕێككەوتی (3/2/ 2023) وەرگیراوە. https://youtu.be/T3mtyF7N3uc?si=6edVnPx5H9fFAS7-
شارۆشی، ئــاكـۆ (22/4/2017)، لە لایەن (ئــاكـۆ شارۆشـی) خوێندراوەتەوە، لە ڕێككەوتی (9/2/ 2023) وەرگیراوە. https://www.facebook.com/share/v/icbUx2oXcRHSFxm7/?mibextid=jmPrMh
شەفیق، شوان (27/ 1/ 2015)، لە لایەن (سەنگەر محەمەد) گوتراوە، لە ڕێككەوتی (2/2/ 2023) وەرگیراوە. https://youtu.be/tMw8NlpsNcc?si=SjqbcSbDJrSW0A7_
عەزیزی، عارف (6/10/ 2016)، لە لایەن (ئازاد مام ئالی) خوێندراوەتەوە، لە ڕێككەوتی (7/2/ 2023) وەرگیراوە. https://youtu.be/BN0vfaZOEYI?si=GfSWy45owlvwNOpj