ئاماژەکانی سۆفيگەریی لە شیعرهكانی(حهریق)دا
##semicolon##
https://doi.org/10.14500/kujhss.v9n1y2026.pp203-211##semicolon##
سۆفیگەری##common.commaListSeparator## ئەدەبی كلاسیك##common.commaListSeparator## حهریق##common.commaListSeparator## ڕێباز##common.commaListSeparator## زاهیدپوختە
ئهم توێژینهوهیه جهخت دهكاته سهر ئهو وێنە و ههسته دەروونییانەی، بوونهته سهرچاوهی شیعری تهسهوف و هۆكارێك بۆ جوانی دهق و گهیاندنی پهیامێكی دیاریكراو له شیعری كلاسیكدا، كه بهشدارییهكی سهرهكی له مهبهسته شیعرییهكاندا ههبووه، ههروهها كاریگهریی لهسهر پێكهاتهی بنیاتی دهق و جیهانبینی شاعیرهوه ههیه،ههنگاوێكه بۆ ناساندن و نیشاندانی ئاماژە و وێنه شیعرییه تهسهوفهكانی شاعیری كلاسیكی كوردی حهریق. حهریق،یهكێكه له شاعیره ناسراوهكانی سهردهمی كلاسیكی ئهدهبی كوردی له سهدهی نۆزدەهەمدا ژیاوه(1856-1909ز)، زۆربەی توێژەران بە درێژەپێدەری قوتابخانەی شیعریی بابان ناوزەدی دەكەن.شیعرهكانی حهریق به قووڵی و ناوهڕۆكی سۆفیگهریی ناسراون، بێگومان گهڕانهوه بۆ ئهدهبی كۆن به گشتی و ناوەرۆكی سۆفیگهریی بهتایبهتی ههوێنی داهێنانی تایبهته بۆ بهشێك له ژانره ئەدەبییەكان، بە تایبەتی شاعیرە كلاسیكییەكانی ئێمە وەكو شاعیر و بەهرەمەندەكانی تری رۆژهەڵاتیی موسڵمان پەروەردەی ڕۆشنبیریی حوجرەن و زانستە ئیسلامییەكان و سۆفیگەریی بەشێكی زیندووی باوەڕ و خورپەی شیعریی و هەوێنی شیعری كلاسیكیی كوردیی ئێمە پێكدێنن. ئهم توێژینهوهیه گرنگی (حهریق) وهك شاعیرێكی پەروەردەی ئەو ڕۆشنبیرییە ئەگەر نەشتوانین ناسنامەی شاعیرێكی سۆفیشی لێبنێین"لەلایەك نكوڵی لەوەش ناكرێت،كە چەندین ئاماژە و زاراوەی سۆفیانەی لە شیعرەكانیدا بەكارهێناوە، ئەمەش پێگهی ئهو له نێو ڕهوتی سۆفیزمی كوردیدا دهستنیشاندهكات، ئهگهرچی بوونی حهریق وهكو شاعیرێكی سۆفیگهر ههتاكو ئهمڕۆش یەكلایی نهبۆهتهوه، زیاتر توێژەرانی كورد تەنیا لە غەزەلەكانی ئەویان كۆڵیوەتەوە،بهڵام لهم توێژینهوهیهدا زیاتر جەخت لەسەر لایەنێكی شاراوەی شیعرەكانی ئەو دەكەینەوە، ئەویش ههندێك له ئاماژه و دهستهواژه و مانا سۆفییهانەیە،كە له شیعرهكاندا نیشاندراوه.لەم تۆژینەوەیەدا میتۆدی تەواوكاری(النقد التكاملي) بەكارهاتووە.لە كۆتاییدا دەردەكەوێ بەكارهێنانی چەندین ئاماژەو رەهەندی سۆفیگەریی لە شیعرەكانیدا شارەزایی شاعیر لەو بوارەدا دەردەخات.
##plugins.generic.usageStats.downloads##
سەرچاوەکان
خەزنەدار، مارف(2004)، مێژووی ئەدەبی کوردی، بەرگی چوارەم، دەزگای ئاراس،هەولێر.
شاکەلی، ئەمجەد(٢٠١٩)،خوێندنەوەیەکی سۆفیگەری و تەریقەتی نەقشبەندی، دهزگای هاوسانی، تاران.
شوان،ابراهیم احمد (٢٠٠١)، سۆفیگەری، دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی موکریان ،هەولێر.
شوان،ابراهیم احمد (٢٠١٠) مەحوی نامە،چ دووهم،چاپخانهی مناره، ههولێر.
شێخ، کاک ئەحمەدی (1984) مەکتوبات ،وەرگێڕانی مەلا عەبدولکەریمی مودەرس،چاپخانەی(الحوادث)،بەغدا.
عوالقادر، فرید حمید(٢٠١٨) سوفیگەری مەولەوی،كۆلێژی زانستە ئیسلامییەكان،زانكۆی سلێمانی.
كەسنەزانی و بەرزنجی،بوشرا و سەباح(2023)،فەرهەنگی پیران،چاپخانەی سەردەم،سلیمانی
نقشبندی،امین شیخ علاءالدين،(١٩٨٥)، تەسەوف چییە، دار الحریة للطباعة ، بغداد.
وەسمان، محمد(٢٠١٣)، فەلسەفەی سۆفیگەری لای ئێمامی غەزالی ،ابن عەرەبی، مەولانای ڕومی)،چاپخانەی رۆژهەڵات، هەولێر.
عەلی ،زانیار (٢٠٢١)، ڕامیۆسۆفی خۆرهەڵاتی ،وەرگێڕان،گ شعر ژمارە ١٠ چاپخانەی کارۆ.
فتاح، عبد الكريم (۲۰۰۰) ته سه وف له نيوان ئه خلاق و مەعریفەتدا ،گ (ژیار)، ژ/٥.
هۆشمەند (۱۹۹۹)، بنچینه کانی رێبازی ته سه وف گ (پیشه نگ) ژ (١٤).
ئەنیسی،سەید نەجمەدینی(1368)،دیوانی حەریق،چاپەمەنی محمدی، سەقز.
المدني،محمد بن سلیمان الکردي(٢٠١٥) الاصول الدینیة في شرح الرسالة العلاویة، دارالکتب العلمیة، بیروت.
الحفني، عبدالمنعم، (١٩٨٧)، معجم مصطلحات الصوفیة، دار المسیرة، بیروت.
القلیوبي و عمرة: احمدسلامە القلیوبي واحمد (1995). دار الفکر، ب ٣. بیروت.
عیسی،عبدلقادر(٢٠٠٧) ،حقائق عن التوصف، دارالعرفان، سوریا.
##submission.downloads##
بڵاو کرایەوە
چۆنییەتی بەکارهێنانی سەرچاوە
ژمارە
بەش
##submission.license##
##submission.copyrightStatement##
##submission.license.cc.by-nc-nd4.footer##
