كاريگه‌رييا ڕاهێنانێن هاتا يۆگايێ و غاردانا هشيارانه‌ ل سه‌ر چێژوه‌رگرتنا قوتابيێن کچ ژ وانه‌يا وه‌رزشى

توێژەران

  • سیپان فەریق ساڵح کۆلێژی پەروەردەی وەرزشی و زانستە وەرزشییەکان، زانکۆی دهۆک، هەرێمی کوردستان، عێراق https://orcid.org/0009-0008-4648-6188
  • وارهێڵ عاسم محەمەد کۆلێژی پەروەردەی وەرزشی و زانستە وەرزشییەکان، زانکۆی دهۆک، هەرێمی کوردستان، عێراق https://orcid.org/0000-0003-1838-3057

##semicolon##

https://doi.org/10.14500/kujhss.v9n2y2026.pp363-385

##semicolon##

هاتا يۆگا##common.commaListSeparator## غاردانا هشيارانه‌##common.commaListSeparator## چێژوه‌رگرتن ژ وانه‌يێ##common.commaListSeparator## وانه‌يا په‌روه‌رده‌يا وه‌رزشى##common.commaListSeparator## قوتابييێن كچ يێن پۆلا ده‌هێ ئاماده‌يى

پوختە

په‌روه‌رده‌يا وه‌رزشى ئێك ژ ستوينێن سه‌ره‌كييه‌ د سيسته‌مێ فێركرنێدا، ب تايبه‌ت د پێشڤه ‌برنا شيانێن له‌شى وده‌روونى يێن قوتابيياندا. به‌لێ ئه‌نجامدانا كلاسيكى يا ئه‌ڤێ وانه‌يێ بۆيه ئه‌گه‌رێ كێمبوونا ئاستێ كاراييا قوتابييێن كچ يێن قوناغا ئاماده‌يى، ئارمانج ژ ئه‌ڤێ ڤه‌كۆلينێ دروستكرنا پرۆگرامه‌كێ فێركرنێ يێ ئافراندييه‌، كو پشتبه‌ستنێ ل سه‌ر ڕاهێنانێن هاتا يۆگا وغاردانا هشيارانه دكه‌ت، ب ئارمانجا زێده‌كرنا ئاستێ چێژوه‌رگرتنێ ب وانه‌يا وه‌رزشێ ل ده‌ڤ قوتابييێن پۆلا ده‌هێ. داتايێن ڤه‌كۆلينێ ژ چار گروپان پيكدهێن: گروپێ هاتا يۆگا (34 قوتابى)، گروپێ غاردانا هشيارانه‌ (35 قوتابى)، گروپێ تێكه‌لكرنا هاتا يۆگا وغاردانا هشيارانه‌ (36 قوتابى)، زيده‌بارى گروپێ كۆنترۆلكرى (34) قوتابى ئه‌وێن ل دويڤ پرۆگرامێ كلاسيكى دچوون. پاشى كاريگه‌رييا پرۆگرامێ فێركرنێ هاتييه‌ پيڤان د شه‌ش ته‌وه‌راندا، ئه‌وژى هه‌مه‌جۆرى د چالاكيياندا، هه‌ستكرن ب هسه‌ربه‌خۆييێ، كارايى ل گه‌ل مامۆستايى، پالده‌رێن ناڤحۆيى، هه‌ستكرن ب خۆشييێ وهه‌لسه‌نگاندنا خۆديى. د ئه‌نجاماندا سه‌ركه‌فتنا  گروپێ غاردانا هشيارانه‌ ب سه‌ر هه‌مى گروپاندا د به‌رهرا پترييا چالاكياندا دياركر، ئه‌ڤه‌ ژى ڕه‌نگڤه‌دانا كاراييا ئه‌ڤى جۆرێ چالاكييان دكه‌ت د پێشڤه‌برنا لايه‌نێن ده‌روونى و باشتركرنا سه‌ربوورا قوتابييێن كچ د وانه‌يا په‌روه‌رده‌يا وه‌رزشيدا. به‌لێ گروپێ كۆنترۆلكرى كێمترين بها بده‌ستڤهينان ژ سه‌رجه‌مێ هه‌مى ته‌وه‌ران. ئه‌ڤ ئه‌نجامه‌ ئاماژه‌نه‌ بۆ گرنگييا ئه‌نجامدانا چالاكييێن هزركرنێ وئافراندى د ناڤ پرۆگرامێن په‌روه‌رده‌يا وه‌رزشيدا، ژ به‌ر ڕۆلێ ئه‌وان د زێده‌كرنا چێژوه‌رگرتنێ ب وانه‌يێ وهاندانا پشكدارييا كارا ل ده‌ڤ قوتابييێن كچ.

##plugins.generic.usageStats.downloads##

##plugins.generic.usageStats.noStats##

زانیاریی کەسیی نوسەر

سیپان فەریق ساڵح, کۆلێژی پەروەردەی وەرزشی و زانستە وەرزشییەکان، زانکۆی دهۆک، هەرێمی کوردستان، عێراق

Sipan Fareeq Salih is a physical education teacher at Bjara High School in Duhok City. Holding a Bachelor of Science in Physical Education and Sports Sciences, he is dedicated to fostering fitness and teamwork among his students. His professional commitment is further highlighted by his active membership in the Teachers’ Syndicate in the Kurdistan Region.

وارهێڵ عاسم محەمەد, کۆلێژی پەروەردەی وەرزشی و زانستە وەرزشییەکان، زانکۆی دهۆک، هەرێمی کوردستان، عێراق

As a sport and exercise psychologist and mental trainer, I focus on using psychological techniques like mindfulness to enhance athletic performance, daily wellness, and emotional well-being. My research and professional practice are dedicated to implementing these mental training methodologies and exploring the impact of physical education on student well-being.

سەرچاوەکان

ابراهيم، رفعت ابراهيم (2017): فاعلية استراتيجية مقترحة للتعلم للمتعة في اكتساب العمليات الاساسية للمجموعات وتنمية الذكاء الفكاهي لدى تلاميذالمرحلة الابتدائية، جامعة بورسعيد،العدد-22-، بورسعيد،مصر.

بلوم، بنيامين(1983): تقييم تعلم الطلب التجميعي والتكويني، ترجمة (محمد امين المفتي واخرون)، دار ماكروهيل، القاهرة،مصر.

تمام،أحمد عبدالخالق، أحمد، هاله محمد فؤاد، مأمون، سناء محمود (2016): تأثير تمرينات الهاثا يوجا على بعض المتغيرات البدنية ومستوى الاداء المهارى في التمرينات الايقاعية، مجلة بني سويف لعلوم التربية البدنية والرياضية، المجلد الخامس-الجزء الثاني، العدد (1)، بني سويف، مصر.

جمال الدين، وفاء وحيد علي (2022): فاعلية تدريبات الهاثايوجا على بعض المتغيرات النفسية والبيوكيميائية ومستوى أداء الجملة الحركية على جهاز عارضة التوازان، مجلة التربية البدنية وعلوم الرياضية جامعة السويس، العدد-4-، السويس، مصر.

حجازي، رانيا محمد يسري، وصالح، شيماء عادل يس (2016): فاعلية أساليب تدريس التربية الرياضية من وجهة نظر القائمين بتطبيقها، المجلة العلمية للتربية البدنية وعلوم الرياضة جامعة حلوان، المجلد(7)، العدد-78-، القاهرة، مصر.

ذيابات، محمد خلف سالم (2015): قياس المتعة المتوافرة في دروس التربية الرياضية باستخدام أساليب تدريس مختلفة، مجلة جامعة الأقصى، سلسلة العلوم الإنسانية، مجلد 19، عدد-1-، غزة، فلسطين.

الرحاوي، عبدالسلام عبدالجبار (2006): تأثير استراتيجية تدريس الاقران في التحصيل الدراسي المعرفي والاحتفاظ بمادة طرائق التدريس لدى طلاب كلية التربية الرياضية، رسالة ماجستير غير منشورة كلية التربية الرياضية، جامعة الموصل .

سعيدي، عبدالله بن خميس أمبو والحوسنية، هدى بنت على (2016): استراتيجيات التعلم النشط (180) استراتيجية مع الامثلة التطبيقية، ط1، عمان، دار المسيرة للنشر والتوزيع والطباعة، عمان، الاردن .

الشريف، بندر عبد اهلال (2016): النموذج البنائي للاستمتاع بالتعلم والاستقلال والثقة بالنفس والسلطة الوالدية المدركة لدي طالب المرحلة الثانوية بالمدينة المنورة، مجلة العلوم التربوية، المجلد ( 6 )، العدد-6-، المدينة، سعودية.

شعيب، مها جلال والشامي، منار مرسي الدسوقي وغريب، نورا إبراهيم (2023): فاعلية برنامج قائم على تنمية كفاءات التعلم الاجتماعي والوجداني وأثره على فاعلية الذات التدريسية واليقظة الذهنية في التدريس لدى عينة من الطالبات المعلمات بكلية الاقتصاد المنزلي، المجلة العلمية للتربية النوعية والعلوم التطبيقية جامعة المنوفية، المنوفية، مصر.

عبدالحليم، وفاء محمود (2013): اليوجا وتأثيرها على التصوف الإسلامي في الهند، حولية سمنار التاريخ الاسلامى والوسيط، 3(3)،135-166.

عواد، زينب عبد السادة (2011): أثر استراتيجيتي عبر- خطط- قوم- والرؤوس المرقمة في التحصيل والاحتفاظ لدى طالبات الصف الثاني المتوسط في مادة الرياضيات، مجلة جامعة ذي قار، المجلد 11، العدد 3 .

محمد، نرمين عونى (2019): اليقظة العقلية والتشوهات المعرفية کمنبئين بالحکمة الاختبارية لدى طلاب کلية التربية جامعة الإسکندرية، مجلة کلية التربية (أسيوط)، المجلد (35)، العدد-10-، الاسكندرية، مصر.

وفاء، يونس محمود والخطابية، ايمان احمد (2011): تدريس مادة الكيمياء باستراتيجية الرؤوس المرقمة معا وأثرها في تحصيل طالبات الصف الثاني المتوسط وتنمية تفكيرهن التأملي، مجلة ابحاث كلية التربية الاسلامية، المجلد15، العدد2، جامعة الموصل .

Birdee, G.S., Ayala, S.G. & Wallston, K.A. Cross-sectional analysis of health-related quality of life and elements of yoga practice. BMC Complement Altern Med 17, 83 (2017). https://doi.org/10.1186/s12906-017-1599-1

Çakir, G., Isik, U., & Kavalci, İ. (2025). An evaluation of physical activity levels and mental health among young people: a cross-sectional study. BMC psychology, 13(1), 1-12. https://doi.org/10.1186/s40359-025-02533-2

Callen, K. E. (1983). Mental and emotional aspects of long-distance running. Psychosomatics, 24(2), 133-151. https://doi.org/10.1016/S0033-3182(83)73239-1Get rights and content

Campelo, G., de Araújo, J. R., Aristizabal, J. P., de Souza, W., & de Castilho, G. M. (2025). Long-term effects of yoga-based practices on neural, cognitive, psychological, and physiological outcomes in adults: a scoping review and evidence map. BMC complementary medicine and therapies, 25(1), 92. https://doi.org/10.1186/s12906-025-04825-x

Cramer, H., Lauche, R., Haller, H., Steckhan, N., Michalsen, A., & Dobos, G. (2014). Effects of yoga on cardiovascular disease risk factors: a systematic review and meta-analysis. International journal of cardiology, 173(2), 170-183. 10.1016/j.ijcard.2014.02.017

Dai, C. L., Chen, C. C., & Sharma, M. (2023). Exploring yoga behaviors among college students based on the multi-theory model (MTM) of health behavior change. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(14), 6395. 10.3390/ijerph20146395

Dargahi, Rambod, and Namin, Aidin (2021). Making more in crowdsourcing contests: a choice model of idea generation and feedback type. Journal of Marketing Communications, 27(6), 607-630. https://doi.org/10.1080/13527266.2020.1748094

De Bruin, E. I., Formsma, A. R., Frijstein, G., & Bögels, S. M. (2017). Mindful2Work: effects of combined physical exercise, yoga, and mindfulness meditations for stress relieve in employees. A proof of concept study. Mindfulness, 8, 204-217. 10.1007/s12671-016-0593-x

Garavito, A. R., Martínez, V. D., Cortés, E. J., Díaz, J. V. N., & Rodríguez, L. M. M. (2025). Impact of physical exercise on the regulation of brain-derived neurotrophic factor in people with neurodegenerative diseases. Frontiers in Neurology, 15. 10.3389/fneur.2024.1505879

Innes, K. E., & Selfe, T. K. (2016). Yoga for adults with type 2 diabetes: a systematic review of controlled trials. Journal of diabetes research, 2016(1), 6979370. https://doi.org/10.1155/2016/6979370

Kalantzis, M., & Cope, B. (2012). New learning: Elements of a science of education. Cambridge University Press.

Luu, K., & Hall, P. A. (2017). Examining the acute effects of hatha yoga and mindfulness meditation on executive function and mood. Mindfulness, 8(4), 873-880. https://doi.org/10.1007/s12671-016-0661-2

Markotić, V., Pokrajčić, V., Babić, M., Radančević, D., Grle, M., Miljko, M., & Karlović Vidaković, M. (2020). The positive effects of running on mental health. Psychiatria Danubina, 32(suppl. 2), 233-235.

Mohammed, W. A. (2024). The impact of PE teachers’ attitudes on high school students’ motivation and lesson engagement. Koya University Journal of Humanities and Social Sciences, 7(2),498–505. https://doi.org/10.14500/kujhss.v7n2y2024.pp498-505

Oswald, F., Campbell, J., Williamson, C., Richards, J., & Kelly, P. (2020). A scoping review of the relationship between running and mental health. International journal of environmental research and public health, 17(21), 8059. https://doi.org/10.3390/ijerph17218059

Raichlen, D. A., & Alexander, G. E. (2017). Adaptive capacity: An evolutionary neuroscience model linking exercise, cognition, and brain health. Trends in Neurosciences, 40(7), 408–421. 10.1016/j.tins.2017.05.001

Rocha, K. K. F., Ribeiro, A. M., Rocha, K. C. F., Sousa, M. D., Albuquerque, F. S., Ribeiro, S., & Silva, R. H. (2012). Improvement in physiological and psychological parameters after 6 months of yoga practice. Consciousness and cognition, 21(2), 843-850. https://doi.org/10.1016/j.concog.2012.01.014

Ross, A., & Thomas, S. (2010). The health benefits of yoga and exercise: a review of comparison studies. The journal of alternative and complementary medicine, 16(1), 3-12. https://doi.org/10.1089/acm.2009.0044

Sahoo, P. K., Sharma, N., & Behura, A. K. (2023). Unraveling Hatha Yoga Practices for Holistic Wellness. Journal of Positive Psychology and Wellbeing, 7(1), 1244-1255.

Satyapriya, M., Nagendra, H. R., Nagarathna, R., & Padmalatha, V. (2009). Effect of integrated yoga on stress and heart rate variability in pregnant women. International Journal of Gynecology & Obstetrics, 104(3), 218-222.‏ https://doi.org/10.1016/j.ijgo.2008.11.013

Sharma, M., & Haider, T. (2014). Yoga as an alternative and complementary therapy for patients suffering from anxiety: A systematic review. Journal of Evidence-Based Complementary & Alternative Medicine, 18(1), 15-22. https://doi.org/10.1177/2156587212460046

Shors, T. J., Olson, R. L., & Bates, M. E. (2014). Mental and Physical Training (MAP Training): A neurogenesis-inspired intervention that enhances memory and mood in humans. Neurobiology of Learning and Memory, 115, 54–60. https://doi.org/10.1016/j.nlm.2014.08.012

Streeter, C. C., Whitfield, T. H., Owen, L., Rein, T., Karri, S. K., Yakhkind, A. ... & Jensen, J. E. (2010). Effects of yoga versus walking on mood, anxiety, and brain GABA levels: a randomized controlled MRS study. The journal of alternative and complementary medicine, 16(11), 1145-1152. https://doi.org/10.1089/acm.2010.0007

Teixeira, P. J., Carraça, E. V., Markland, D., Silva, M. N., & Ryan, R. M. (2012). Exercise, physical activity, and self-determination theory: a systematic review. International journal of behavioral nutrition and physical activity, 9, 1-30. https://doi.org/10.1186/1479-5868-9-78

Telles, S., et al. (2013).Effect of yoga on somatic markers of performance and focus. Journal of Sports Science & Medicine, 12(1), 100-107. 10.3233/WOR-2009-0877

Williams, J. M. G., & Penman, D. (2011). Mindfulness: An Eight-Week Plan for Finding Peace in a Frantic World. Rodale Books.

Zeidan, F., & Vago, D. R. (2016). Mindfulness meditation-based pain relief: A mechanistic account. Annals of the New York Academy of Sciences, 1373(1), 114–127. https://doi.org/10.1111/nyas.13153

بڵاو کرایەوە

2026-08-05

چۆنییەتی بەکارهێنانی سەرچاوە

توێژینەوە هاوشێوەکان

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

تۆ دەتوانیت گەڕانی پێشکەوتو کارا بکە بۆ دۆزینەوەی توێژینەوە هاوشێوەکان بەکار بهێنیت بۆ ئەم توێژیینەوەیە.